|
İngiltere’de çok az gören
hastanın görme yeteneği yapılan ameliyat ve gen tedavisiyle
artırıldı. Sadece el hareketlerini fark edebilen hastalar gen
tedavisiyle harf tablosunu okuyabildi...
Kalıtsal bir retina hastalığının
tedavisinde çığır açabilecek gelişme kaydedildi. Dünyada görme
engelli çocukların yüzde 10 ila 20’sini ilgilendiren, doğuştan
gelen ve körlüğe yol açan Leber retina hastalığından mustarip 3
gence yapılan gen tedavisi başarılı oldu. Gen tedavisi sayesinde
3 genç görme yeteneğinin bir bölümünü kazandı.
Araştırmayı yürütenlerden Pensilvanya
Üniversitesi’nden Albert Maguire, bunun, öldürücü olmayan bir
çocuk hastalığı için uygulanan ilk gen tedavisi olduğunu
söyledi.
Hastalar tamamen normal görme yeteneğini kazanamasa da bu
cesaret verici sonuçların Leber ve diğer retina hastalıklarında
gen tedavisi uygulanması konusunda başka araştırmaların önünü
açtığı belirtildi.
Tedaviden önce sadece el hareketlerini fark edebilen ikisi 26
biri 19 yaşındaki İtalyan gençler, tedaviden sonra görmeyi test
etmekte kullanılan harf-sayı tablosunu okuyabildi.
Uluslararası çaptaki araştırmaya imza atan bilim adamları,
araştırmanın retinanın ışığı algılama yeteneğinde iyileşme
olduğuna dair kanıt sağladığını belirtildi.
Araştırmacılar, değişikliğe uğrattıkları adenovirüsü taşıyıcı
olarak kullanarak, retinaya milyonlarca RPE65 geninin normal
versiyonlarını enjekte ettiler.
RPE65’in mutasyona uğramasının yol açtığı bu hastalıktan
mustarip gençlerin görüşlerinde 2 haftanın ardından düzelme
olduğu, tedavinin retinanın yanmasına ya da başka zarar verici
yan etkilere yol açmadığı gözlendi.
Araştırmaya imza atanlardan
Pensilvanya Üniversitesi’nden Jean Bennett, daha fazla hasta
üzerinde yürütülen klinik deneylerin devam ettiğini, bu
tedavinin hastalık ilerlemeden, hasta çocukken uygulanması
halinde görmedeki iyileşmenin daha belirgin olabileceğini
ifade etti.
Maguire ve Bennett, ilk kez 2001’de bu hastalık için gen
tedavisi uygulayarak, hastalığa yakalanan farelerin geçici
olarak görmesini sağlamış, 2006’da 8 köpekten 7’sine görme
yetisini yeniden kazandırmışlardı.
Doğuştan gelen Leber retina “amorozu”, retinada geri
döndürülemez bozulmaya yol açarak, körlüğe sebebiyet
veriyor. Bu hastalığa yakalanan çocuklar, bakışlarını
sabitlemekte ve bir şeyi gözle izlemekte zorlanıyor.
Hastalık, retinanın ışığı yakalayan hücreleriyle alt katmanı
arasındaki iletişimi koparıyor. RPE65 geni dahil 8 farklı
gendeki mutasyonlar bu hastalığa yol açabiliyor.
Araştırma New England Journal of Medicine dergisinde
yayımlandı.
İNGİLTERE’DEKİ ARAŞTIRMA
Bu arada İngiltere’de geçirdiği kalıtımsal bir hastalık
nedeniyle gözü çok az gören 17 yaşındaki gencin görme
yeteneği, yapılan ameliyat ve uygulanan gen tedavisiyle
artırıldı.
Londra’daki Moorfields Göz Hastanesi’nde yapılan ameliyat
sırasında Stephen Howard adlı hastanın sağ gözünde ölmekte
olan hücrelerin canlandırılmasında gen tedavisinin
kullanıldığı ve ameliyatın ardından gencin karanlık odalarda
ve sokaklarda ilk kez yardımcısız yürüyebildiği bildirildi.
Howard’ın ameliyat öncesinde geceleri hiç göremediği ve
zaman içinde görme yeteneğini tümüyle kaybetme tehlikesiyle
karşı karşıya olduğu ifade edildi.
Gencin gözünün arka tarafındaki ışığı algılamaya yarayan
hücrelerin genetik bir rahatsızlık yüzünden işlevini yerine
getiremediği ve söz konusu hücrelerin işlevlerini giderek
yitirmesi tehlikesinin bulunduğunu belirten doktorlar,
ameliyat sırasında gencin gözünün retina tabakasının arka
bölümüne genlerin sağlam kopyalarının enjekte edildiğini
kaydetti.
Gencin operasyonun ardından, görme yeteneğini sınamak için
özel olarak oluşturulan bir labirentte yolunu bulabildiği
belirtildi.
Doktorlar, ameliyattan birkaç ay sonra gencin görme
yeteneğinde ilerleme görülmesinin, gelecekte bu tür
operasyonlardan alınacak sonuç konusunda büyük umut
doğurduğunu söyledi.
Ameliyatı yapan Profesör Robin Ali, daha önce iki hastada
daha denedikleri yöntemin başarıya ulaşmasından büyük
heyecan duyduklarını belirtti ve yöntemin retina tabakasında
oluşan diğer kalıtımsal göz hastalıklarının tedavisinde
kullanılabileceğini düşündüklerini ifade etti.
|